De belforten van de Opaalkust | streekerfgoed

Als teken van autonomie en emancipatie van een stad in de middeleeuwen toont het belfort de macht van de stad, door in hoogte de donjon van de heer en de kerktoren van het dorp te overtreffen.
De oudste belforten werden al in de 11e eeuw gebouwd. In 2005 erkend als Werelderfgoed van de UNESCO, waren deze imposante gebouwen destijds niet louter decoratief: ze gaven het uur aan, maar niet de canonieke uren die tot dan toe door de kerkklokken werden geluid (metten, noon, vespers enzovoort). Bovendien vervulde het belfort een verdedigende rol — met bij de meeste een wachttoren — waardoor de inwoners van de stad bij dreigend gevaar konden worden gewaarschuwd. Het kon ook dienen als gevangenis, vergaderzaal…

De belforten van Duinkerke

Rond 1440 gebouwd, is het Sint-Elooisbelfort in feite de kerktoren van de gelijknamige kerk, die zich enkele meters verderop bevindt. Deze scheiding dateert van de brand die in 1558 het gebouw verwoestte, maar de kerktoren spaarde. Baken voor de scheepvaart, uurwerk… De functies van het belfort waren doorheen de tijd talrijk. Vandaag bevindt zich op de begane grond het toeristisch infokantoor van Duinkerke.
De imposante vierkante toren van 58 meter hoog, in gele baksteen, heeft een beiaard uit 1962. Deze bestaat uit 48 klokken, waaronder Jean Bart, niet de beroemde kaper, maar wel de bourdon (die meer dan zes ton weegt); je bereikt hem met de lift, die je gemakkelijk tot de 5e verdieping brengt. Vervolgens beklim je de 65 treden om het panoramaterras te bereiken, dat een buitengewoon uitzicht op de stad biedt.

📌 volwassenen: € 5
kinderen: € 3,50

Het belfort van het stadhuis is dan weer in Vlaams-neorenaissancestijl, daterend uit de 19e eeuw, gebouwd in baksteen en kalksteen, traditionele lokale materialen. Het belfort biedt een bezoek en een uitzicht op de stad, het strand en de Vlaamse landschappen dat je niet mag missen! Karakteristieke verdedigingselementen sieren het gebouw, dat eindigt in een torenspits met dakvensters.

Het belfort van Bergues

Deze stad, die veel media-aandacht kreeg dankzij de film Bienvenue chez les Ch’tis, ligt in het achterland van Duinkerke. Doorheen zijn geschiedenis kende Bergues talrijke verwoestingen en hevige branden. Herbouwd en vervolgens versterkt, verwierf Bergues zijn onafhankelijkheid in 1240, en de bouw van zijn eerste belfort was daarvan het symbool. Na een nieuwe brand die de stad in 1383 volledig verwoestte, werd Bergues herbouwd en het belfort werd toen opgetrokken in een versie die bijna identiek is aan de versie die we vandaag kennen. Het bleef vervolgens gespaard van branden, oorlogen en andere barbaarse bezettingen doorheen de eeuwen, tot september 1944. In die donkere periode, en na een meedogenloze verzetshaard te hebben gehouden, brengen de Duitsers bij hun terugtrekking het belfort en de kerktoren tot ontploffing.
Vandaag is het belfort het symbool van deze toeristische stad. Gebouwd in gele baksteen en beton, rijst het op tot een hoogte van 47 meter. In 2004 ingeschreven als Historisch Monument en in 2005 als Werelderfgoed van de UNESCO, huisvest het vandaag het toeristisch infokantoor, een muzieklokaal en verschillende tentoonstellingsruimtes gewijd aan de lokale folklore.
Om bij het klokkenspel te komen dat in de campanile hangt, moet je eerst een beetje lijden en de 206 treden beklimmen! Maar wat een adembenemend uitzicht (als er nog adem overblijft na de beklimming!). Je kunt er ook alle 50 klokken bewonderen, waarvan de grootste 1.500 kg weegt, voor een totaal van 6 ton. De beiaard en zijn deuntjes klinken elk uur (reuze lied) en elk half uur (le mari complaisant), en geven zo het ritme van het leven van de inwoners aan.

📌 € 3 toegang
€ 1,40 voor kinderen onder de 14 jaar.

Het belfort van Calais

Met zijn 72 meter torent het belfort van Calais boven de havenstad uit. Gebouwd in rode baksteen, is de openstelling voor het publiek vrij recent. De architectuur was namelijk niet voorzien om bezoekers te ontvangen, en het belfort kreeg in 2011 aanpassingen om er een toeristische plek van te maken, met een uitzonderlijk uitzicht op het strand, de stad, de haven; en bij helder weer, een uitzicht op de Engelse kliffen. Een lift brengt je moeiteloos naar de top.
De bovenkant van het belfort, bijzonder rijk versierd, bestaat uit vier uurwerken en vergulde beeldhouwwerken die ridders voorstellen, tentoongesteld op de vier windstreken. Een beiaard speelt het deuntje la gentille Annette van Boieldieu.

Het belfort van Calais grenst aan het stadhuis en de gebruikte materialen (rode baksteen uit Kortrijk en witte steen) maken er een typisch monument van in Vlaamse neorenaissancestijl. Zijn architect, Louis Debrouwer, geboren in Duinkerke, toonde innovatiegeest door gewapend beton te gebruiken voor de bouw van het belfort, dat in 1923 werd voltooid. Het gebruik van dit materiaal heeft er ongetwijfeld toe bijgedragen dat de gevel tijdens de Tweede Wereldoorlog vrijwel intact bleef. Calais kende nochtans heel wat materiële en menselijke schade door de bombardementen.

📌 Het belfort is open voor publiek, elke dag van begin april tot eind september, van 10 tot 12 uur en van 14 tot 17.30 uur

Het belfort van Boulogne-sur-Mer

Deze imposante toren van 35 meter hoog grenst aan het stadhuis. Zijn romaanse stijl in steen, zandsteen en kalksteen maken er een massief en indrukwekkend gebouw van, bestaande uit twee delen:

• Een vierkante toren die dateert uit de 12e en 13e eeuw voor het onderste gedeelte.
• Een achthoekige toren voor het bovenste gedeelte, die boven de vierkante toren uittorent. Deze toren dateert uit de 18e eeuw en huisvest het uurwerkmechanisme.

Het oorspronkelijke gedeelte van het belfort onthult zijn eerste rollen: donjon van de graven van Boulogne, maar ook wijnkelder, en dankzij zijn wachttoren is het belfort het beschermende symbool van de stad
De grote klok Estourmie luidt vandaag nog steeds de uren voor de Boulonnais, en haar rond venster is zichtbaar. Een bezoek aan het belfort en zijn museum (beelden, meubilair, glas-in-loodramen enzovoort) maakt de wandeling erg leerrijk.

📌tarief: € 3
Elke dag open van 1 juli tot 31 augustus, van 10 tot 12 uur en van 14 tot 17.30 uur.

Alleenstaand of grenzend aan een stadhuis, de belforten zijn het pronkstuk van de steden en het gemeenschapsleven, en geven het ritme aan van het leven van de inwoners met hun deuntjes. Symbool van gemeentelijke vrijheid, maken ze deel uit van de landschappen van onze streek.
Behouden, gerestaureerd, erkend als Werelderfgoed van de UNESCO, hebben de belforten nog mooie dagen voor de boeg, met toeristen die steeds talrijker komen om de regio Hauts-de-France te bezoeken en die niet bang zijn om hun trappen te beklimmen om de buitengewone vergezichten en de prachtige landschappen te bewonderen die zich voor hun ogen ontvouwen.